Poradnik pogrzebowy

Akt zgonu

Akt zgonu jest aktem stanu cywilnego rejestrującym śmierć osoby. Kwestie związane z aktem zgonu reguluje ustawa Prawo o aktach stanu cywilnego. Skrócony odpis aktu zgonu potrzebny jest m.in. do otrzymania zasiłku pogrzebowego.
 

Zasiłek pogrzebowy ZUS

Wiadomości ogólne

Zasiłek pogrzebowy przysługuje w razie śmierci:
1. osoby mającej ustalone prawo do emerytury lub renty,
2. osoby mającej ustalone prawo do emerytury pomostowej,
3. ubezpieczonego, w tym ubezpieczonego z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego albo zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego za okres po ustaniu tytułu ubezpieczenia,
4. osoby mającej ustalone prawo do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego,
5. osoby, która zmarła w okresie pobierania zasiłku chorobowego albo świadczenia rehabilitacyjnego za okres po ustaniu tytułu ubezpieczenia,
6. członka rodziny osoby wymienionej w pkt. 1-4
7. osoby, która w dniu śmierci nie miała ustalonego prawa do emerytury lub renty, lecz spełniała warunki do jej uzyskania i pobierania,
8. cywilnej niewidomej ofiary działań wojennych pobierającej świadczenie pieniężne,
9. osoby pobierającej świadczenie przedemerytalne lub zasiłek przedemerytalny,
10. członka rodziny osoby wymienionej w pkt. 9,
11. osoby pobierającej rentę socjalną,
12. osoby, która zmarła wskutek wypadku lub choroby zawodowej powstałych w szczególnych okolicznościach,
13. osoby pobierającej rentę z tytułu wypadku lub choroby zawodowej powstałych w szczególnych okolicznościach,
14. członka rodziny osoby wymienionej w pkt. 13.
 

Członkami rodziny są:

dzieci własne, dzieci drugiego małżonka oraz dzieci przysposobione,
przyjęte na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletności inne dzieci, w tym również w ramach rodziny zastępczej,
wnuki i rodzeństwo,
małżonek (wdowa i wdowiec),
rodzice, w tym ojczym, macocha oraz osoby przysposabiające.

Zasiłek pogrzebowy przysługuje osobie, która pokryła koszty pogrzebu.
Zasiłek pogrzebowy przysługuje także pracodawcy, domowi pomocy społecznej, gminie, powiatowi, osobie prawnej kościoła lub związku wyznaniowego, jeżeli pokryły koszty pogrzebu.
 

Wysokość zasiłku

Zasiłek pogrzebowy przysługuje tylko z jednego tytułu. Od 1 marca 2011 r. zasiłek pogrzebowy przysługuje w wysokości 4.000 zł. Przed tą datą zasiłek pogrzebowy przysługiwał w wysokości 200% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia obowiązującego w dniu śmierci osoby, której koszty pogrzebu zostały poniesione. Kwota ta ustalana była miesięcznie, poczynając od trzeciego miesiąca kalendarzowego kwartału na okres 3 miesięcy, na podstawie przeciętnego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału.

W razie pokrycia kosztów pogrzebu przez pracodawcę, dom pomocy społecznej, gminę, instytucję zakonną lub diecezjalną, zasiłek przysługuje tym podmiotom w wysokości udokumentowanych kosztów pogrzebu, nie wyższej jednak niż 4.000 zł. Zasada ta ma także zastosowanie w przypadku pokrycia kosztów pogrzebu przez inną osobę niż członek rodziny.

W razie poniesienia kosztów pogrzebu przez więcej niż jedną osobę lub podmiot, zasiłek pogrzebowy ulega podziałowi miedzy te osoby lub podmioty – proporcjonalnie do poniesionych kosztów pogrzebu.

Jeżeli pogrzeb organizowany był na koszt państwa, organizacji politycznej lub społecznej, lecz członek rodziny poniósł również część jego kosztów, zasiłek pogrzebowy przysługuje temu członkowi rodziny w kwocie 4.000 zł.
Zasiłki pogrzebowe wypłacają oddziały ZUS.

Przedawnienie roszczeń o wypłatę zasiłku
Prawo do zasiłku pogrzebowego wygasa w razie niezgłoszenia wniosku o jego przyznanie w okresie 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, po której zasiłek przysługuje. Jeżeli zgłoszenie wniosku o zasiłek pogrzebowy w tym terminie nie był możliwy z powodu późniejszego odnalezienia zwłok lub zidentyfikowania osoby zmarłej, prawo do zasiłku wygasa po upływie 12 miesięcy od daty sporządzenia aktu zgonu. Dokumentem potwierdzającym tę okoliczność jest zaświadczenie Policji lub prokuratury albo odpis zupełny aktu zgonu.
 

Wymagane dokumenty

Podstawowymi dokumentami wymaganymi do wypłaty zasiłku pogrzebowego są:
wniosek o wypłatę zasiłku pogrzebowego (druk ZUS Z-12 )
skrócony odpis aktu zgonu
oryginały rachunków poniesionych kosztów pogrzebu, a jeżeli oryginały zostały złożone w banku – kopie rachunków potwierdzone przez bank.
dokumenty potwierdzające pokrewieństwo lub powinowactwo (skrócone odpisy aktów stanu cywilnego lub dowód osobisty zawierający wymagane dane),
zaświadczenie płatnika składek o podleganiu ubezpieczeniu rentowemu w dniu śmierci (w przypadku gdy zmarła osoba ubezpieczona lub członek rodziny osoby ubezpieczonej), nie dotyczy to osób prowadzących działalność na własny rachunek oraz osób z nimi współpracujących.

Tożsamość osoby występującej z wnioskiem o zasiłek pogrzebowy jest ustalana na podstawie dokumentu ze zdjęciem.

Jeżeli pogrzeb organizowany był na koszt państwa, organizacji politycznej lub społecznej, wymagane jest zaświadczenie właściwego organu administracji państwowej lub organizacji stwierdzające pokrycie kosztów pogrzebu oraz rachunki kosztów poniesionych przez osobę występującą z wnioskiem o zasiłek pogrzebowy.

 

Zasiłek pogrzebowy KRUS

Zgodnie z przepisami ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników zasiłek pogrzebowy przysługuje osobie, która poniosła koszty pogrzebu po śmierci:
ubezpieczonego, nie wyłączając osoby podlegającej tylko ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu,
uprawnionego do emerytury lub renty z ubezpieczenia,
członka rodziny osoby, o której mowa w pkt 1 lub 2, pozostającego na jej utrzymaniu i spełniającego warunki do renty rodzinnej,
osoby, która w dniu śmierci nie miała ustalonego prawa do emerytury lub renty z ubezpieczenia, lecz spełniała warunki do jej przyznania i pobierania.

Członkami rodziny, o których mowa w pkt 3, są:

dzieci własne, dzieci drugiego małżonka oraz dzieci przysposobione,
wnuki, rodzeństwo i inne dzieci,
małżonek (wdowa, wdowiec),
rodzice, w tym również ojczym i macocha oraz osoby przysposabiające,
a warunki, jakie powinni spełnić do uzyskania renty rodzinnej zostały określone w przepisach ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (art. 68- 71). Przedstawiono je również w części dotyczącej renty rodzinnej.
 

Oprócz członków rodziny zasiłek pogrzebowy może otrzymać:

pracodawca,
dom pomocy społecznej,
gmina,
powiat,
osoba prawna kościoła lub związku wyznaniowego,
inna osoba niż członek rodziny.

W razie poniesienia kosztów pogrzebu przez powyższe podmioty, zasiłek pogrzebowy przysługuje tym podmiotom w wysokości udokumentowanych kosztów pogrzebu, nieprzekraczających obowiązującego wymiaru tego zasiłku.
W sytuacji, gdy koszty pogrzebu poniosło kilka osób lub podmiotów, lub jeżeli pogrzeb był organizowany na koszt państwa, organizacji politycznej lub społecznej, lecz członek rodziny poniósł część jego kosztów, zasiłek pogrzebowy zasiłek pogrzebowy ulega podziałowi między te osoby lub podmioty, proporcjonalnie do poniesionych kosztów pogrzebu.

W razie zbiegu prawa do zasiłku pogrzebowego na podstawie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników z prawem do zasiłku pogrzebowego na podstawie odrębnych przepisów, zasiłek ten przyznaje się na podstawie odrębnych przepisów.

Prawo do zasiłku pogrzebowego wygasa w razie niezgłoszenia wniosku o jego przyznanie w okresie 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, po której zasiłek przysługuje.

Jeżeli zgłoszenie wniosku o zasiłek pogrzebowy w ww. terminie było niemożliwe z powodu późniejszego odnalezienia zwłok lub zidentyfikowania osoby zmarłej, prawo do zasiłku pogrzebowego wygasa po upływie 12 miesięcy od dnia pogrzebu.

Do wniosku o wypłatę zasiłku pogrzebowego należy dołączyć skrócony odpis aktu zgonu, oryginały rachunków poniesionych kosztów pogrzebu, dokumenty potwierdzające pokrewieństwo lub powinowactwo (skrócone odpisy aktów stanu cywilnego lub dowód osobisty zawierający wymagane dane).
Dokumentem potwierdzającym odnalezienie zwłok lub zidentyfikowanie osoby zmarłej jest zaświadczenie Policji lub prokuratury, odpis zupełny aktu zgonu lub inny dokument urzędowy potwierdzający zaistnienie okoliczności lub przyczyn uniemożliwiających zgłoszenie wniosku.

W związku z członkostwem Polski w Unii Europejskiej oraz umowami międzynarodowymi o zabezpieczeniu społecznym, do KRUS kierowane są pytania o zasady przyznawania i wypłacania zasiłków pogrzebowych w razie zbiegu prawa do świadczeń nabywanych w innych krajach. Zagadnienie to omawiamy w oddzielnym serwisie pt: „KRUS w Unii Europejskiej” oraz w zadaniach KRUS dot. współpracy z zagranicą. więcej
 

Od 1 marca 2011 r. zasiłek ten będzie przysługiwać w niezmiennej kwocie 4.000 zł.

Zmiana wysokości zasiłku pogrzebowego wynika z ustawy z dnia 26 listopada 2010 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z realizacją ustawy budżetowej (Dz. U. z 2010 r. Nr 238, poz. 1578), która zmieniła obowiązujący dotychczas zapis art. 80 ustawy emerytalnej.

Natomiast pozostałe przepisy dotyczące ustalania wysokości zasiłku pogrzebowego pozostają bez zmian.

Formularz zgłoszeniowy